حماسه عاشورا

با سلام و عرض ادب امشب به نقد و بررسی اثر ماندگار زنده یاد شهید استاد گرانقدر مرتضی مطهری پرداخته و دنباله بحث به موازات در دیگر وب هایم دنبال شده است جهت مطالعه کل مطالب خواهشمندم به وب های دیگرم رجوع نمایید.

بدیهی است قبلا از مطول بودن بحث کمال پوزرش را از سروران گرامی خواهانم.

شهید مرتضی مطهری قدس‏ سره که با دغدغه خاص به بررسی موضوعات اسلامی می‏ پرداخت، نسبت به حادثه عاشورا حساسیت و عنایت فوق ‏العاده‏ای داشت. گر چه در این باره تألیف و اثری مکتوب توسط خود استاد نیست، اما گویا آنچه در نظر داشته بر قلم جاری کند، در سخنرانی های خود اظهار نموده است. «حماسه حسینی» عنوان سه جلد کتاب از استاد شهید است. این مجموعه مشتمل بر سخنرانیها و یادداشتهای ابتدایی و غیر تفصیلی استاد مطهری است که از حدود سال 1347 تا 1356 شمسی ایراد و نوشته شده و تاکنون بیش از سی نوبت به چاپ رسیده است. این کتاب با عنوان «الملحمةُ الحسینیه» به عربی ترجمه شده و به نام مترجم تصریح نشده است
«حماسه حسینی» تاریخ ‏نگاری نیست، بلکه تحلیل تاریخ است و در آن به جنبه درس ‏آموزی و الگو گیری از قیام امام حسین علیه‏السلام و لزوم پیراستن آن از تحریفات تکیه و تأکید شده است.
از آنجا که استاد مطهری خود عهده‏دار فراهم کردن این کتاب نشده و فرصت تجدید نظر در مطالب آن را نیافته و مطالب آن را به تدریج گفته و نوشته بود، مسامحاتی در آن یافت می‏شود. با این وصف نکاتی جدید و ارزشمند در کتاب وجود دارد که می‏توان آن را در شمار کتابهای مهم قلمداد کرد.
مرحوم استاد شهید مطهری در جلد نخست کتاب حماسه حسینی مطالب زیادی را به مناسبت بحث از سیره و حماسه و قیام امام حسین علیه ‏السلام مطرح نموده است؛ از جمله عنصر تبلیغ در نهضت حسینی. در این بخش، موضوعات زیر مورد بررسی قرار گرفته‏اند:
در جلد دوم کتاب نیز استاد مسئله امر به معروف و نهی از منکر را در نهضت حسینی مورد بررسی قرار داده، در همین ارتباط چندین مسئله را به بحث گذاشته اند؛ از جمله: ارزش امر به معروف و نهی از منکر از نظر علمای اسلام، کارنامه ما در امر به معروف و نهی از منکر و گلایه از اینکه کار درخشانی در باره این وظیفه مهم انجام نداده ‏ایم. و مبحث شعارهای عاشورا، که در این بحث به دو موضوع پرداخته شده: یکی شعارهایی که امام حسین علیه  ‏السلام و اهل بیت و اصحاب ایشان در روز عاشورا ابراز کردند و دیگر شعار بودن عاشورا برای مردم شیعه. در ضمن این بحث از شعارهایی که برخی ابراز کرده و در واقع با روح حماسه حسینی ارتباطی ندارد، انتقاد نموده و گفته‏اند شعارهای ما در مجالس، در تکیه‏ ها و در دسته‏ ها باید مُحیی باشد نه مخدّر، باید زنده‏کننده باشد نه بی‏حس‏کننده. اگر بی‏حس‏کننده باشد نه تنها اجر و پاداشی نخواهیم داشت، بلکه ما را از حسین علیه‏السلام دور می‏کند.
جلد سوم حماسه حسینی حاوی مطالبی است که استاد شهید به مرور ایام نگاشته‏اند و هدف از این نگارش یادداشت مطالب مهم جهت مراجعه بعدی یا آمادگی برای سخنرانی بوده است. از این رو کتاب به ده بخش تقسیم شده است:
بخش اول: ریشه‏های تاریخی حادثه کربلا. نوشته‏های استاد در این بخش متفاوت می‏باشد، بعضی کوتاه و در چند سطر و بخشی دیگر طولانی در حد یک مقاله است. بخش دوم یادداشتهایی است در باره ماهیت قیام حسینی و عوامل مؤثر در آن، مانند بیعت، دعوت مردم کوفه و امر به معروف و نهی از منکر. تفصیل این یادداشتها در جلد دوم به صورت سخنرانی آمده است. بخش سوم: امام حسین علیه ‏السلام و عیسی مسیح علیه ‏السلام . بخش چهارم یادداشتهایی در باره عنصر امر به معروف و نهی از منکر که در جلد دوم به تفصیل در باره آن بحث شده است. بخش پنجم یادداشتهایی در باره تحریفات در واقعه تاریخی عاشورا (مانند تحریف لفظی، معنوی، عوامل تحریف، تقصیر عوام و وظیفه آنها و وظیفه علما). بخش ششم نقد استاد بر کتاب «حسین وارث آدم» نوشته دکتر علی شریعتی است. استاد نوشته‏اند: آنچه در این جزوه (حسین وارث آدم) به چشم نمی‏خورد شخصیت امام حسین علیه‏السلام و آثار نهضت اوست. مبنای جزوه بر این است که در جامعه طبقاتی همه تلاشها بی‏حاصل است. انقلابیون تاریخ، وارث آدم یعنی انسان اشتراکی می‏باشند و قیامشان برای حق بوده و حق یعنی عدالت، برابری و اشتراکیت. امام حسینِ این جزوه همان امام حسینِ مظلوم و محکوم روضه‏خوان هاست که هیچ نقشی در تاریخ ندارد. بخش هفتم یادداشت حماسه حسینی، بیان مفهوم حماسه و این است که بهترین تعبیر برای قیام عاشورا لفظ حماسه است. بخش هشتم یادداشت عنصر تبلیغ در نهضت حسینی. بخش نهم یادداشتهای پراکنده. بخش دهم حواشی مختصر استاد بر کتاب شهید جاوید. استاد نقدی مستقل بر این کتاب ندارند، بلکه بر چاپ نخست آن حواشی کوتاهی نگاشته‏اند. گویا استاد تنها تا صفحه 215 آن کتاب را نقد نموده ‏اند؛ اما لابه‏لای جلد دوم و سوم، با اشاره یا با تصریح به نقد محتوای کتاب شهید جاوید پرداخته‏اند.

/ 47 نظر / 7 بازدید
نمایش نظرات قبلی
بارازسلام

سلام اقاسید ممنونم ذره پروریکردین خدارا شکر که که مفید فایده قرارگرفت ÷ستهای قبلی هم بد نیست اما نظر یادتون نرود وب شماهم مطالب خوبی داشت

samlan

qorubebiaban.persianblog.ir

samlan

qorubebiaban.persianblog.ir

سلمان

منو ببخش که بی خبر ، تو خلوتت پا میزارم ، مقصرش دلتنگیه ،من که گناهی ندارم..! [قلب][گل]

سارا

[گل][گل] [گل][گل] [گل][گل] [گل][گل] [گل][گل] [گل][گل] [گل][گل] [گل][گل] [گل][گل]

باران

...باز باران با ترانه می خورد بر بام خانه، یادم آمد کربلا را،دشت پر شور بلا را، گردش یک ظهر غمگین،گرم و خونین، لرزش طفلان نالان،زیر تیغ و نیزه ها را،با صدای گریه های کودکانه،وندرین صحرای سوزان،میدود طفلی سه ساله،پرز ناله،دلشکسته،پای خسته،باز باران،قطره قطره،میچکد از چوب محمل،آخ باران،کی بباری برتن عطشان یاران،ترکنند از آن گلو را،آخ باران... آخ باران

م.امید

سلام بر سید گل[گل] آقا یه چند روزی نبودم...مثل هر سال رفته بودم روستامون تا محرم رو اونجا سر کنم...آخه محرم توو روستای سرسبز ما یه حال و هوای دیگه ای داره... ممنون که توو این مدت مارو هم یاد کردی... مطالب جدیدت رو تا جایی که وقت یاری کرد خوندم و بهره بردم... ضمنا ایام سوگواری آقا سیدالشهدا رو به شما سید گل تسلیت میگم...التماس دعا...[گل]

باراز سلام

سلام ممنون که سر زدید فقط یه قسمتی را خواندم انجا که برایدختر انش گفته بود جایش خال بیاید ببیند که در جامعه ی ایرانی نه دختر کلاغ شده ونه عروسک بلکه شیر زنانی شده اند که در تمام مسائل کشور هنر نمایی می کنند یعنی همان عظمتی که امام برای زن گفته بودن ونظریهایکه داشتند که از نظریه ی اسلام ناب بود نه این دید های بسته ای که بعضی ها داشتن از دامن زن مرد به معراج میرود کاشنکاتی از وصیت نامه امام هم می نوشتید حالا به تناسب مناسبت ها استفاده کنیم که کهنه نمی شود به هر حال متشکرم جناب طباطبایی به گفته خودتال ملال اور وطولانی است اگه چند قسمتمیشد بهتر بود .

عسل

سلام همه اش جالبه! ولی بعضی قسمت هاش حقیقتا آدم رو مدت ها به قکر فرو می بره.