هجو وطنز در ادبیات فارسی


ایرج میرزا شاعری دیر اشنا

اشعار با با طا هر همدانی


 

خوشا آنانکه الله یارشان بی       بحمد و قل هو الله کارشان بی

خوشا آنانکه دایم در نمازند              بهشت جاودان بازارشان بی

*****

دلم میل گل باغ ته دیره                  درون سینه‌ام داغ ته دیره

بشم آلاله زاران لاله چینم                 وینم آلاله هم داغ ته دیره

*****

به صحرا بنگرم صحرا ته وینم             به دریا بنگرم دریا ته وینم

بهر جا بنگرم کوه و در و دشت               نشان روی زیبای ته وینم

*****

غمم غم بی و همراز دلم غم          غمم همصحبت و همراز و همدم

غمت مهله که مو تنها نشینم                    مریزا بارک الله مرحبا غم

******

غم و درد مو از عطار واپرس             درازی شب از بیمار واپرس

خلایق هر یکی صد بار پرسند            تو که جان و دلی یکبار واپرس

*******

?هزاران غم بدل اندوته دیرم             هزار آتش بجان افروته دیرم

بیک آه سحر کز دل برآرم               هزاران مدعی را سوته دیرم

******

بیته گلشن به چشمم گلخن آیو           واته گلخن به چشمم گلشن آیو

گلم ته گلبنم ته گلشنم ت                       که واته مرده را جان بر تن آیو

*******

غم عشقت ز گنج رایگان به                          وصال تو ز عمر جاودان به

کفی از خاک کویت در حقیقت                   خدا دونه که از ملک جهان به

*******

سر سرگشته‌ام سامان نداره             دل خون گشته‌ام درمان نداره

به کافر مذهبی دل بسته دیرم            که در هر مذهبی ایمان نداره

******

امان از اختر شوریده‌ی مو                     فغان از بخت برگردیده‌ی مو

فلک از کینه ورزی کی گذاره               رود خون از دل غمدیده‌ی مو

******

بروی ماهت ای ماه ده و چار            به سرو قدت ای زیبنده رخسار

که جز عشقت خیالی در دلم نی               بدیاری ندارم مو سر و کار

**

نهالی کن سر از باغی برآرد             ببارش هر کسی دستی برآرد

برآرد باغبان از بیخ و از بن                       اگر بر جای میوه گوهر آرد

**

غمت در سینه‌ی مو خانه دیره              چو جغدی جای در ویرانه دیره

فلک هم در دل تنگم نهد باز                     هر آن انده که در انبانه دیره

**

کشم آهی که گردون پر شرر شی              دل دیوانه‌ام دیوانه‌تر شی

بترس از برق آه سوته دیلان                   که آه سوته دیلان کارگر شی

**

شبی ناید ز اشکم دیده تر نی             سرشکم جاری از خون جگر نی

شو و روجم رود با ناله‌ی زار                       ته را از حال زار مو خبر نی

**

دلت ای سنگدل بر ما نسوجه                  عجب نبود اگر خارا نسوجه

بسوجم تا بسوجانم دلت را                       در آذر چوب تر تنها نسوجه

**

خوشا آندل که از غم بهره‌ور بی            بر آندل وای کز غم بی‌خبر بی

ته که هرگز نسوته دیلت از غم               کجا از سوته دیلانت خبر بی

**

یکی درد و یکی درمان پسندد               یک وصل و یکی هجران پسندد

من از درمان و درد و وصل و هجران           پسندم آنچه را جانان پسندد

**

ته که ناخوانده‌ای علم سماوات              ته که نابرده‌ای ره در خرابات

ته که سود و زیان خود ندانی             بیاران کی رسی هیهات هیهات

**

خدایا داد از این دل داد از این دل    نگشتم یک زمان من شاد از این دل

چو فردا داد خواهان داد خواهند          بر آرم من دو صد فریاد از این دل

**

ته کت نازنده چشمان سرمه سائی            ته کت زیبنده بالا دلربایی

ته کت مشکین دو گیسو در قفائی     بمو واجی که سرگردان چرائی

**

جهان بی‌وفا زندان ما بی                     گل غم قسمت دامان ما بی

غم یعقوب و محنت‌های ایوب                همه گویا نصیب جان ما بی

**

خوش آن ساعت که یار از در آیو              شو هجران و روز غم سر آیو

زدل بیرون کنم جانرا بصد شوق               همی واجم که جایش دلبر آیو

**

زشورانگیزی چرخ و فلک بی                 که دایم چشم بختم پر نمک بی

دمادم دود آهم تا سما بی                  پیاپی سیل اشکم تا سمک بی

**

خوشا آنان که با ته همنشینند                 همیشه با دل خرم نشینند

همین بی رسم عشق و عشقبازی           که گستاخانه آیند و ته بینند

**

هر آنکس با تو قربش بیشتر بی              دلش از درد هجران ریشتر بی

اگر یکبار چشمانت بوینم                           بجانم صد هزاران نیشتر بی

**

شوان استارگان یک‌یک شمارم              براهت تا سحر در انتظارم

پس از نیمه شوان که ته نیایی            زدیده اشک چون باران ببارم

**

خوشا آنانکه هر از بر ندانند                  نه حرفی وانویسند و نه خوانند

چو مجنون سر نهند اندر بیابان                   ازین گو گل روند آهو چرانند

**

مو احوالم خرابه گر تو جویی               جگر بندم کبابه گر تو جویی

ته که رفتی و یار نو گرفتی                  قیامت هم حسابه گر تو جویی

**

زخور این چهره‌ات افروته‌تر بی                تیر عشقت بجانم روته‌تر بی

مرا اختر بود خال سیاهت               ز مو یارا که اختر سوته‌تر بی

**

مرا دیوانه و شیدا ته دیری             مرا سرگشته و رسوا ته دیری

نمیدونم دلم دارد کجا جای                    همیدونم که دردی جا ته دیری

 

**

زدست عشق هر شو حالم این بی       سریرم خشت و بالینم زمین بی خوشم این بی که موته دوست دیرم   هر آن ته دوست داره حالش این بی

 

**

عزیزون از غم و درد جدایی                  به چشمونم نمانده روشنایی

گرفتارم بدام غربت و درد                         نه یار و همدمی نه آشنایی

**

ته که خورشید اوج دلربایی              چنین بیرحم و سنگین دل چرایی

به اول آنهمه مهر و محبت                     به آخر راه و رسم بی وفایی

**

   + سید جمال طباطبایی ازاد - ۱٢:۱٢ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱٩ بهمن ۱۳۸٩